ชาวสวนเฮ ได้ใช้นวัตกรรมกับดักชีวภาพ ป้องกันแมลงวันผลไม้ ไม่ง้อสารเคมีแขวนไว้ก็เอาอยู่ เพิ่มความมั่นใจผลไม้ปลอดภัย

ปัญหา “แมลงวันผลไม้” เป็นเรื่องใหญ่ที่สร้างความปวดหัวให้เกษตรกรชาวสวนผลไม้ที่ปลูก  มะม่วง ฝรั่ง ชมพู่ และมังคุด เพราะโดนเจาะจนเน่าคาต้น จะพ่นยาก็กลัวอันตราย กลัวสารเคมีตกค้าง

ล่าสุดทีมวิจัยเทคโนโลยีการควบคุมทางชีวภาพ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค)  สวทช.โดย ดร.อลงกรณ์ อำนวยกาญจนสิน นักวิจัยอาวุโส ไบโอเทค สวทช. และนางสาวกนิษฐา วรรณชาติ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการควบคุมศัตรูพืชโดยเทคโนโลยีรังสี กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย กรมส่งเสริมการเกษตร, ได้พัฒนาผลงานวิจัย “ชีวภัณฑ์และกับดักชีวภัณฑ์สำหรับควบคุมกำจัดแมลงวันผลไม้” ทางเลือกใหม่ที่ช่วยจัดการแมลงวันผลไม้ได้แบบไม่ต้องพึ่งสารเคมี เพื่อช่วยลดการใช้สารเคมีในสวนผลไม้ และควบคุมแมลงวันผลไม้ได้อย่างต่อเนื่อง เหมาะสำหรับเกษตรกรที่ต้องการผลิตผลไม้ปลอดภัยและเพิ่มโอกาสแข่งขันทางการตลาด โดยกับดักชีวภัณฑ์ดังกล่าวใช้เชื้อราแมลง Beauveria bassiana สายพันธุ์ BCC 2660 และ Metarhizium anisopliae สายพันธุ์ BCC 4849 เป็นองค์ประกอบสำคัญของผลิตภัณฑ์

จุดเด่นคือ กับดักนี้ไม่ได้แค่ “ล่อแล้วฆ่า” แต่เป็นแบบ “ดักและปล่อย” เมื่อแมลงวันผลไม้เข้ามา จะติดเชื้อจุลินทรีย์ แล้วบินกลับไปแพร่เชื้อต่อในธรรมชาติ ทำให้ควบคุมแมลงได้ทั้งสวน แม้ตัวที่ไม่ได้เข้ากับดักก็ลดลง  ช่วยควบคุมได้ทั้งแมลงที่เข้ากับดักและแมลงที่ไม่ได้เข้ากับดักอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ เทคโนโลยีดังกล่าวยังมีกระบวนการผลิตที่ไม่ยุ่งยาก ใช้งานสะดวก รวดเร็ว และต้นทุนต่ำ เหมาะสำหรับการนำไปใช้ในภาคการเกษตรเชิงพาณิชย์ ช่วยลดการใช้สารเคมี และเพิ่มโอกาสในการผลิตผลไม้คุณภาพสูงปลอดสารเคมีมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

วิธีใช้ก็ง่ายไม่มีขั้นตอนอะไรมากมาย เกษตรกรสามารถใช้ได้เลย  แค่แขวนกับดักเชีวภัณฑ์ดือนละ 2 ครั้ง ใช้ประมาณ 4 กับดักต่อไร่ แทนการฉีดยาซึ่งทางทีมวิจัยได้คัดเลือก สวนสุขจรัล เป็นพื้นที่ทดสอบประสิทธิภาพของกับดักชีวภัณฑ์ในระดับแปลงจริง โดยได้รับความร่วมมือและความไว้วางใจจาก คุณจรัล อรุณคีรีวัฒน์ เจ้าของสวนมะม่วง ซึ่งจากการทดสอบพบว่า กับดักชีวภัณฑ์สามารถกำจัดแมลงวันผลไม้ได้ทั้งเพศผู้และเพศเมีย ทั้งตัวที่เข้ากับดักหรือไม่ได้เข้ากับดักได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งแตกต่างจากกับดักฟีโรโมน (เช่น Methyl Eugenol) ที่ดึงดูดและกำจัดได้เฉพาะแมลงเพศผู้เท่านั้น

แปลงทดลองจริง   สวนสุขจรัล  ต.ดอนคา อ.บางแพ จ.ราชบุรี

ทางทีมวิจัยได้คัดเลือก สวนสุขจรัล  ต.ดอนคา อ.บางแพ จ.ราชบุรี เป็นพื้นที่ทดสอบประสิทธิภาพของกับดักชีวภัณฑ์ในระดับแปลงจริง โดยได้รับความร่วมมือและความไว้วางใจจาก คุณจรัล อรุณคีรีวัฒน์ เจ้าของสวนมะม่วง ผลการทดสอบในสวนมะม่วงจริง พบว่า ลดแมลงวันผลไม้ได้ถึง 85–91%  ลดค่าใช้จ่ายสารเคมีได้มากกว่า 1,000 บาท/ไร่/เดือน  ลดงานห่อผลไม้ และลดแรงงานในสวน  โดยกับดักชีวภัณฑ์สามารถกำจัดแมลงวันผลไม้ได้ทั้งเพศผู้และเพศเมีย ทั้งตัวที่เข้ากับดักหรือไม่ได้เข้ากับดักได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งแตกต่างจากกับดักฟีโรโมน (เช่น Methyl Eugenol) ที่ดึงดูดและกำจัดได้เฉพาะแมลงเพศผู้เท่านั้น โดยใช้วิธีแขวนกับดักชีวภัณฑ์ 2 ครั้งต่อเดือน (4 กับดัก/ไร่) แทนการฉีดพ่นสารเคมี ซึ่งให้ผลลัพธ์สูง และผลไม้มีความภัยจากสารเคมี

เกษตรกรที่นำไปทดลองใช้ยืนยันว่า เห็นผลจริง โดยเฉพาะลุงจรัล อรุณคีรีวัฒน์ เจ้าของสวนมะม่วง บอกกับเราว่า เดิมที่สวนมีการใช้สารเคมีในการจัดการศัตรูพืชเช่นเดียวกับการเกษตรทั่วไป แต่ปัจจุบันได้ปรับเปลี่ยนสู่ระบบเกษตรอินทรีย์และลดการพึ่งพาสารเคมี จึงสนใจนำกับดักชีวภัณฑ์ดังกล่าวมาทดลองใช้ในแปลงมะม่วง และพบว่ามีประสิทธิภาพในการลดปัญหาแมลงวันผลไม้ได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังได้รับองค์ความรู้จากทีมนักวิจัยเกี่ยวกับวงจรชีวิตแมลงวันผลไม้ และแนวทางการจัดการสวนอย่างมีประสิทธิภาพ เพิ่มความมั่นใจการใช้ชีวภัณฑ์มากยิ่งขึ้น และในมุมของเกษตรกรผู้ใช้นับเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สามารถนำไปใช้ได้จริง และช่วยลดภาระในการจัดการแมลงศัตรูพืชของเกษตรกรได้อย่างมีประสิทธิภาพและช่วยให้ทำสวนแบบปลอดภัยมากขึ้น เหมาะกับคนที่อยากลดสารเคมี หรือทำเกษตรอินทรีย์

นับเป็นอีกหนึ่งทางเลือกใหม่ ที่ช่วยให้ชาวสวน “ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพ” และมีโอกาสขายผลผลิตได้ราคาดีขึ้นในอนาคต

เกษตรกรและขาวสวนท่านใดที่เจอปัญหาแมลงวันผลไม้รบกวนสามารถขอคำปรึกษาได้ที่  ไบโอเทค สวทช. พร้อมเปิดรับความร่วมมือจากภาคเอกชน ผู้ประกอบการ และเกษตรกร ในการนำนวัตกรรมนี้ไปต่อยอดใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ และขยายผลสู่ภาคการเกษตรในวงกว้าง เพื่อร่วมกันยกระดับคุณภาพผลผลิต เพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไทย และขับเคลื่อนเกษตรกรรมยั่งยืนของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม ผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ทีมวิจัยเทคโนโลยีการควบคุมทางชีวภาพ ไบโอเทค สวทช. โทรศัพท์: 02-564-6700 ต่อ 3378 หรือ 3364 อีเมล: ibct.biotec@gmail.com Facebook: ชีวภัณฑ์ไบโอเทค เพื่อผักผลไม้ปลอดภัย