ถากูร เชาว์ภาษี จุดประกายไอเดียรักษ์โลก เชื่อมศรัทธากับงานออกแบบ เปลี่ยนของแก้บนสู่คุณค่าที่ยั่งยืน

ในสังคมไทย ความเชื่อและความศรัทธาเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต ผู้คนจำนวนไม่น้อยนิยมถวายสิ่งของหรือแก้บนเมื่อคำอธิษฐานสัมฤทธิผล ไม่ว่าจะเป็นตุ๊กตา ของเล่น เครื่องใช้ หรือสิ่งของหลากหลายประเภท แต่เมื่อพิธีกรรมสิ้นสุดลง สิ่งของเหล่านี้จะเดินทางไปอยู่ที่ไหน และจะมีคุณค่าอย่างไรต่อไป นี่คืออีกหนึ่งโจทย์ที่น่าคิดในมิติของการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

ถากูร เชาว์ภาษี  (หมู) หนุ่มวัย 29 ปี ชาวจังหวัดนครศรีธรรมราช เล่าให้ฟังว่า “ผมเป็นคนในพื้นที่ที่คุ้นเคยกับสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และความเชื่อของผู้คน โดยเฉพาะวัดเจดีย์ไข่ หรือวัดไอ้ไข่ ซึ่งมีผู้คนเดินทางไปสักการะและนำสิ่งของมาแก้บนอยู่เป็นจำนวนมาก ทำให้ผมสังเกตเห็นภาพตุ๊กตาสัตว์และรูปปั้นแก้บนที่ถูกนำมาวางเรียงรายเกลื่อนกลาดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตามตามวัดและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทั่วประเทศ  

 ภาพเหล่านี้ได้จุดประกายความคิดขึ้นมา  ผมพบว่าสิ่งของแก้บนที่ครั้งหนึ่งเป็นสัญลักษณ์ของแรงศรัทธา เมื่อเสร็จสิ้นพิธีกรรมกลับแทบไม่มีการนำไปใช้ประโยชน์ต่อ อีกทั้งส่วนใหญ่ทำจากวัสดุที่ย่อยสลายยาก มีน้ำหนักมาก และขนย้ายลำบาก จนกลายเป็นภาระในการจัดการขยะของวัดและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์”

ความเชื่อมาผสานกับแนวคิดการออกแบบ สู่ บนบาน  ของแก้บนรักษ์โลก

หมู จบสถาปัตยกรรมศาสตร์ และการออกแบบ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นครศรีธรรมราช นำเรื่องราวของความเชื่อมาผสานกับแนวคิดการออกแบบเพื่อความยั่งยืน โดยไม่ได้มองสิ่งของแก้บนเป็นเพียงวัตถุที่หมดหน้าที่หลังเสร็จสิ้นพิธีกรรม แต่เป็นทรัพยากรที่ยังสามารถสร้างประโยชน์และคุณค่าใหม่ได้ หากได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม  ซึ่งสอดคล้องกับงานออกแบบที่ไม่ได้มีหน้าที่เพียงสร้างความสวยงามหรือผลิตสิ่งของใหม่เท่านั้น แต่ยังสามารถเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ผ่านการเปลี่ยนมุมมองต่อสิ่งของที่ผู้คนอาจมองข้าม ให้กลับมามีความหมายและประโยชน์ใช้สอยอีกครั้งโดยไม่ขัดแย้งกับวิถีชีวิตและความเชื่อดั้งเดิม

จุดเริ่ม  บนบาน  (BonBan)..เปลี่ยนกระดาษรีไซเคิลเป็นของแก้บน  

บนบาน (BonBan) สตาร์ทอัพจากจังหวัดนครศรีธรรมราช  หยิบบเอาความเชื่อเรื่องการแก้บนมาต่อยอดเป็นไอเดียธุรกิจรักษ์โลกรูปตุ๊กตาสัตว์  โดยเฉพาะ “ไก่แก้บนรักษ์โลก” ทางเลือกใหม่สำหรับคนที่ต้องการถวายของแก้บน โดยไม่เพิ่มภาระขยะให้กับวัด   ผลิตภัณฑ์แก้บนรักษ์โลก (BonBan)  ทำมาจากกระดาษรีไซเคิล ผ่านกระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมกระดาษรีไซเคิล นำเยื่อกระดาษมาขึ้นรูปเป็นสัตว์ชนิดต่าง ๆ ใช้สีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเคลือบด้วยน้ำยางธรรมชาติเพื่อป้องกันน้ำ สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ 100 % ประมาณ 2-6 เดือน    โดยมีชาวบ้านในพื้นที่จังหวัดยะลาเป็นผู้ประกอบชิ้นงานและลงสี ถือเป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ และกระจายรายได้สู่ชุมชน

สำหรับวัตถุดิบหลักที่นำมาใช้ในกระบวนการผลิตคือ กระดาษรีไซเคิล ซึ่งได้มาจากการรวบรวมกระดาษเก่าที่แต่ละครัวเรือนนำไปขายให้กับร้านรับซื้อของเก่า โดยเฉพาะกระดาษลัง จากนั้นร้านรับซื้อของเก่าจะรวบรวมและส่งต่อไปยังโรงงานกระดาษรีไซเคิล เพื่อแปรรูปเป็นเยื่อกระดาษ ก่อนนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต ช่วยลดต้นทุนด้านวัตถุดิบและทำให้กระบวนการผลิตมีต้นทุนที่เหมาะสมมากขึ้น

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์มีให้เลือกหลายรูปแบบ ทั้งช้าง ม้าลาย หนู และไก่ พร้อมสีสันให้เลือก 3 สไตล์ ได้แก่ สีออริจินัลที่คงเอกลักษณ์ของกระดาษรีไซเคิล สีประจำวันเกิด และสีพรีเมียมเทคนิคคำเปลว เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเลือกถวายได้ตามความชอบและความเชื่อ

ความพิเศษไม่ได้หยุดอยู่แค่การย่อยสลายได้ แต่ยังซ่อนชีวิตใหม่ไว้ภายในผลิตภัณฑ์

เพราะวัตถุดิบที่ใช้ไม่ได้มีเพียงกระดาษรีไซเคิลเท่านั้น แต่ยังผสานเมล็ดพันธุ์ดอกไม้ไว้ภายใน เมื่อผลิตภัณฑ์ผ่านการใช้งานและย่อยสลายลง เมล็ดพันธุ์ที่อยู่ด้านในก็มีโอกาสงอกเติบโตเป็นต้นไม้และดอกไม้ต่อไป  ที่สำคัญตัวผลิตภัณฑ์รูปสัตว์แต่ละชนิดยังมีเลขเสี่ยงโชคเศรษฐีเงินล้านกำกับไว้ เพิ่มสีสันและความน่าสนใจให้กับของแก้บน

สำหรับเมล็ดพันธุ์ที่นำมาใช้ มีทั้งดอกดาวกระจายและดอกทานตะวัน ซึ่งได้รับจากชาวบ้านในพื้นที่ โดยดอกไม้แต่ละชนิดยังสื่อถึงความหมายดี ๆ ทั้งด้านการเงิน ความรัก และสุขภาพ ทำให้ของแก้บนที่เคยเป็นเพียงสิ่งของสำหรับประกอบพิธีกรรม สามารถเปลี่ยนเป็นจุดเริ่มต้นของชีวิตใหม่ให้กับธรรมชาติได้

จากผลิตภัณฑ์ของแก้บน สู่ เหรียญงานวิ่งมาราธอนรักษ์โลก

ล่าสุดหมูได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ เป็นเหรียญงานวิ่งมาราธอนรักษ์โลก ซึ่งเป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่สร้างความแตกต่างในประเทศไทย โดยได้รับความไว้วางใจจากศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลศิริราช ให้ผลิตเหรียญดังกล่าวแต่เพียงรายเดียวในประเทศไทย จำนวนกว่า 470,000 เหรียญ

ความพิเศษของเหรียญไม่ได้อยู่ที่รูปลักษณ์หรือการเป็นของที่ระลึกจากการแข่งขันเท่านั้น แต่ภายในยังบรรจุเมล็ดพันธุ์ไม้ยืนต้นและไม้เศรษฐกิจหลากหลายชนิด อาทิ มะค่าโมง ไม้สัก พะยูง และนนทรีป่า เพื่อให้เหรียญที่เสร็จสิ้นภารกิจจากการแข่งขันสามารถกลับคืนสู่ธรรมชาติ และเติบโตเป็นต้นไม้ในอนาคต

หากเมล็ดพันธุ์เหล่านี้ได้รับการปลูกและเติบโตตามเป้าหมาย ก็อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ประเทศไทยได้อีกจำนวนมหาศาล

สำหรับทิศทางในอนาคต แบรนด์ยังมีแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์สัตว์แก้บนรูปแบบใหม่ ๆ ด้วยการออกแบบของตนเอง รวมถึงต่อยอดไปสู่เหรียญงานวิ่งรักษ์โลกและสินค้าที่เกี่ยวข้องกับประเพณีไทย เพื่อสร้างทางเลือกให้กับตลาดความเชื่อและกิจกรรมต่าง ๆ ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

นี่คือแนวคิดของการนำธุรกิจมาผสานกับภูมิปัญญาการผลิต การสร้างอาชีพให้ชุมชน และการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่คิดถึงโลกในระยะยาว เปลี่ยนจากของถวายที่หมดคุณค่าหลังเสร็จพิธี ให้กลายเป็นสิ่งที่สามารถส่งต่อประโยชน์กลับคืนสู่ธรรมชาติได้อีกครั้ง

จากของแก้บนหนึ่งชิ้น สู่ดอกไม้หนึ่งดอก และจากเหรียญวิ่งหนึ่งเหรียญ สู่ความหวังของต้นไม้จำนวนมหาศาล นี่อาจเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของธุรกิจไทยที่พิสูจน์ให้เห็นว่า ความเชื่อกับความยั่งยืนสามารถเติบโตไปด้วยกันได้

สายมูรักษ์โลกที่กำลังมองหาทางเลือกใหม่ในการแก้บน สามารถติดต่อ BonBan (บนบาน) เพื่อเลือกใช้ของแก้บนรักษ์โลก ตอบโจทย์ทั้งความเชื่อและการใส่ใจสิ่งแวดล้อม”
Facebook: BOBBAN ของแก้บนรักษ์โลก   โทร. 065-5542594